ABD’nin deniz ablukası, petrol akışını nasıl etkiliyor? 15 Nisan 2026 tarihinde Hakan Kaplan tarafından kaleme alınan bu yazıda, ABD Başkanı Donald Trump’ın İslamabad’daki görüşmelerin başarısızlığının ardından Hürmüz Boğazı’na yönelik başlattığı ablukayı ele alıyoruz. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran limanlarına giden veya bu limanlardan çıkan yetkisiz gemilere yönelik çeşitli önlemler alabileceğini belirtirken, diğer ülkelerin limanlarına giden gemilerin geçişine engel olmayacaklarını açıkladı. Bununla birlikte, İran Devrim Muhafızları, bölgeye yaklaşan askeri varlıkların ateşkes ihlali sayılacağını ve buna sert bir karşılık verileceğini duyurdu.
PETROL ARZINDA DARALMA
Son veriler, İran’ın mart ayında günlük yaklaşık 1,84 milyon varil, nisan ayında ise şimdiye kadar 1,71 milyon varil petrol ihraç ettiğini gösteriyor. Bu abluka, İran’ın küresel pazara sunduğu petrol miktarının önemli bir kısmının kaybolmasına neden olabilir. Savaş öncesinde, denizlerde ve depolarda bekleyen yaklaşık 180 milyon varil İran petrolü olduğu tahmin ediliyor. Bu petrolün yaklaşık 100 milyon varilinin Malezya, Endonezya ve Çin açıklarında depolandığı bildiriliyor. Hürmüz Boğazı, küresel petrol sevkiyatının kritik bir noktası olarak, tanker trafiğinde büyük bir kesintiye neden oldu. Ateşkes ilan edilmesine rağmen, boğazdan geçişler sınırlı kaldı ve bazı tankerler geri dönmek zorunda kaldı. Ancak, ABD ablukasına rağmen bazı gemilerin boğazdan geçiş yaptığı ve kısmi bir hareketliliğin devam ettiği gözlemleniyor.
ASYA PİYASALARI ÜZERİNDEKİ ETKİLER
Savaş öncesinde İran petrolünün en büyük alıcısı Çin iken, ABD’nin yaptırım muafiyeti sonrasında Hindistan gibi ülkeler de yeniden İran petrolü ithalatına yöneldi. Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’ndan geçen küresel petrol ve doğalgaz sevkiyatının yaklaşık yüzde 20’sindeki kesintinin, özellikle Asya ekonomilerini doğrudan etkileyebileceğine dikkat çekiyor. Enerji analistleri, arzın daralması ve fiyatların artmasıyla birlikte küresel ekonomide yeni dalgalanmaların yaşanabileceği konusunda uyarıyor. Ablukanın ne kadar süreceği ve bölgedeki askeri gerilimin nasıl gelişeceği, önümüzdeki dönemde petrol piyasalarının yönünü şekillendirecek.
